Lên đầu trang
Nghiên cứu > Văn học Việt Nam
Ảnh hưởng của thuyết thần vận đời Thanh vào lý luận thơ chữ Hán Việt Nam nửa cuối thế kỷ XIX (ngày đăng: 03/31/2016)
Thuyết thần vận đời Thanh không chỉ nổi tiếng, có phạm vi ảnh hưởng rộng lớn đến thi học Trung Quốc, mà còn ảnh hưởng xa ra thế giới, đặc biệt là ảnh hưởng đến các nền thi học của các nước thuộc thế giới Hán hóa như Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên. Về sự ảnh hưởng của nó tại Nhật Bản và Triều Tiên, học giả mỗi nước đều đã chú ý nghiên cứu và đã có nhiều công trình có giá trị được công bố.
Nghiên cứu Bakhtin ở Trung Quốc (ngày đăng: 04/8/2016)
Bakhtin (1895 - 1975) là một trong những nhà tư tưởng quan trọng nhất của thế kỷ XX. Ông đã có nhiều đóng góp to lớn trên các lĩnh vực: triết học, mĩ học, thi pháp học, ngôn ngữ học, kí hiệu học và nhân văn học, v.v... Kể từ những năm 60 lại nay, tư tưởng của ông có ảnh hưởng lớn không những ở Nga mà còn ở nhiều nước phương Tây, đặc biệt là ở Pháp, Mĩ, Anh..., di sản học thuật của ông ngày càng được nghiên cứu toàn diện và sâu sắc. Ở Trung Quốc, việc nghiên cứu Bakhtin được bắt đầu từ thập niên 80.
CHỨNG ĐIÊN VÀ THƠ ĐIÊN CỦA BÙI GIÁNG (ngày đăng: 04/21/2016)
Như chúng ta đã biết, các hiện tượng như hoang tưởng, ảo giác, ảo thanh, rối loạn tâm thần, những hành vi nảy sinh do cuồng nhiệt quá độ; những cách nói năng loạn ngôn, ngộ chữ, lảm nhảm tràn lan các từ, diễn đạt chắp nối phi lí, kì quặc; những ý nghĩ, lời nói phá bỏ những thỏa thuận về mặt xã hội, những ‘lẽ phải’, ‘cấm kị’ được chấp nhận chung đều bị cộng đồng tỉnh táo xem là điên rồ, loạn trí.
CÁC LÝ THUYẾT PHÊ BÌNH VĂN HỌC (1): Hình thức luận của Nga (ngày đăng: 04/26/2016)
LỜI BBT: Các bạn sinh viên thân mến. Nhằm giúp các bạn có cái nhìn tổng quan về các trường phái lý luận văn học ngự trị trên thế giới từ thế kỷ XX - nay, chúng tôi sẽ lần lượt giới thiệu loạt 10 bài viết của nhà lý luận Nguyễn Hưng Quốc: từ bài 1: Chủ nghĩa hình thức Nga đến bài 10: Chủ nghĩa Hậu thực dân. tuy nhiên, đây chỉ là những bài giới thiệu tư tưởng tổng quan của các trường phái, để hiểu kĩ lưỡng hơn, mời các bạn tìm đọc các tài liệu khác, nhất là các tài liệu được tác giả liệt kê ở dưới mỗi bài. Trân trọng.
CÁC LÝ THUYẾT PHÊ BÌNH VĂN HỌC (2): Phê Bình Mới của Anh và Mỹ (ngày đăng: 04/26/2016)
Phần tóm lược dưới đây chỉ nhằm cung cấp cho bạn đọc một tấm ‘bản đồ’ của các lý thuyết văn học lớn trên thế giới từ đầu thế kỷ 20 đến nay, chủ yếu để giúp bạn đọc dễ theo dõi các bài viết về lý thuyết và phê bình văn học đăng tải trên Tiền Vệ. Khi đọc, xin bạn đọc lưu ý cho một điểm: không có một lý thuyết nào có thể được tóm lược một cách trung thành và trung thực, do đó, tấm ‘bản đồ’ này chỉ nên được sử dụng như một cơ sở để tham khảo, từ đó, đọc thêm, hơn là để đánh giá các lý thuyết ấy.
CÁC LÝ THUYẾT PHÊ BÌNH VĂN HỌC (3): Cấu trúc luận (ngày đăng: 04/26/2016)
Cấu trúc luận, vốn thịnh hành trong thập niên 1960 và nửa đầu thập niên 1970, được xem là một cuộc cách mạng, thậm chí, là cuộc cách mạng lớn nhất trong lãnh vực nghiên cứu văn học cũng như các ngành nhân văn và khoa học xã hội nói chung trong thế kỷ 20.
CÁC LÝ THUYẾT PHÊ BÌNH VĂN HỌC (4): Hậu cấu trúc luận / Giải cấu trúc (ngày đăng: 04/26/2016)
Hậu cấu trúc luận là bước phát triển ít nhiều mang tính đột biến của cấu trúc luận bắt đầu vào khoảng cuối thập niên 1960. Phát triển: phần lớn những cây bút tiêu biểu nhất của hậu cấu trúc luận cũng từng là những lý thuyết gia xuất sắc của cấu trúc luận...
CÁC LÝ THUYẾT PHÊ BÌNH VĂN HỌC (5): Các lý thuyết Mác-xít (ngày đăng: 04/26/2016)
Các lý thuyết văn học Mác-xít có thể được chia thành hai nhóm chính: chính thống và bàng thống (para-Marxism). Nhóm được xem hay tự nhận là chính thống tập trung quanh lý thuyết hiện thực xã hội chủ nghĩa khởi phát tại Liên xô và sau đó lan rộng sang tất cả các quốc gia theo chế độ xã hội chủ nghĩa, trong đó có Việt Nam.
Toàn cảnh thi pháp học (ngày đăng: 04/30/2016)
Thi pháp học là một lĩnh vực nghiên cứu có ảnh hưởng lớn trong ngành nghiên cứu văn học thế kỉ XX, tuy có cội nguồn xa xưa nhưng đã được cải tạo triệt để, mang nội dung mới, rất đa dạng về quan niệm, phương pháp, đồng thời tự nó cũng biến đổi nhanh chóng chưa từng thấy trong lịch sử.
VÀI NÉT ĐỒNG DỊ GIỮA ĐÀO TIỀM VÀ NGUYỄN KHUYẾN (ngày đăng: 05/5/2016)
Nhìn vào lịch sử Trung-quốc từ thời Hậu-Hán (25-219) sang thời Tam-quốc (213-280), Lưỡng-Tấn (265-436), Nam-Bắc-triều (420-581), cho đến nhà Tùy (581-618), nước Trung-hoa chẳng có lúc nào được an ổn: Nào là Ngụy, Thục, Ngô (Tam-quốc) chia nhau hùng cứ ba nơi để đánh nhau; Tây-Tấn dẹp cả ba nước để thống nhất, nhưng chỉ một thời gian ngắn lại bị năm giống rợ Hồ (Hung-nô, Yết, Tiên-ti, Chi, Khương) đánh đuổi, phải chạy về Đông-Nam mà lập nhà Đông-Tấn
NHÀ TRƯỜNG: NƠI RÈN LUYỆN NẾP SỐNG DÂN CHỦ (ngày đăng: 05/12/2016)
Bài thơ Vận Nước và tư tưởng chính trị của Thiền sư Pháp Thuận (ngày đăng: 05/20/2016)
Bài thơ Quốc tộ (Vận nước) thể hiện rõ tư tưởng chính trị của thiền sư Pháp Thuận thời tiền Lê. Chúng ta có thể tìm thấy lời đáp của truy vấn: vận nước ngắn dài, do đâu?
MOTIF CÁI SONG TRÙNG TRONG TRUYỆN NGẮN EDGAR ALLAN POE (ngày đăng: 05/28/2016)
Edgar Allan Poe (1809-1849) là nhà văn thuộc thế hệ đầu tiên của nền văn học độc lập Mĩ, đồng thời là một trong những ông tổ của loại hình văn học kì ảo. Poe đã vận dụng nhiều thủ pháp để xây dựng nên cái kì ảo trong tác phẩm của mình, trong đó có việc vận dụng motif cái song trùng. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ đi sâu tìm hiểu các đặc trưng của cái song trùng, đồng thời liên hệ vai trò của nó trong việc tạo nên cái kì ảo trong truyện ngắn Edgar Poe.
TIẾP NHẬN TIỂU THUYẾT CÁM DỖ CUỐI CÙNG CỦA CHÚA CỦA NIKOS KAZANTZAKIS TỪ GÓC NHÌN SO SÁNH VỚI VĂN BẢN KINH THÁNH (ngày đăng: 06/12/2016)
Nikos Kazantzakis (1883 - 1957) - nhà văn Hy Lạp đã biến người đàn bà tội lỗi trong Kinh thánh thành một người tình say mê của Đức Jesus. Đó là Magdalene - nàng là mối tình đầu tiên và là vợ của Jesus. Nàng hiện diện trong tác phẩm như một nỗi đau và niềm đam mê cuộc sống trần tục. Cuốn tiểu thuyết gây phẫn nộ đối với công chúng mộ đạo, chính là những tình tiết trong mối quan hệ giữa Jesus và người đàn bà tội lỗi này.
SỰ GỢI Ý CỦA LÍ THUYẾT TIẾP NHẬN VĂN HỌC ĐỐI VỚI VIỆC DẠY HỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN Ở TRƯỜNG THPT (ngày đăng: 06/12/2016)
NGHĨ TỪ THẦN THOẠI (ngày đăng: 07/31/2016)
Bài viết phân tích tâm thức "sợ biển" và ý thức về một dân tộc Trung Hoa không có biển (tứ hải chi nội: bên trong bốn biển) từ các câu truyện huyền thoại cùng một số sự kiện quan trọng trong lịch sử Trung Quốc.
Thiên tài y học Tôn Thất Tùng trong mắt một học trò (ngày đăng: 12/7/2016)
TRÍ TUỆ CỦA NHÂN VẬT QUÂN SƯ TRONG TIỂU THUYẾT LỊCH SỬ TRUNG QUỐC QUA "TAM QUỐC DIỄN NGHĨA", "ĐÔNG CHU LIỆT QUỐC" VÀ "THỦY HỬ" (ngày đăng: 12/7/2016)
CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ XÃ HỘI HỌC VĂN HÓA CỦA PIERRE BOURDIEU (ngày đăng: 12/7/2016)
Tên tuổi của P.Bourdieu với tư cách là Viện sĩ Hàn lâm Pháp mãi đến những năm 70,mới chói sáng trong giới khoa học xã hội và nhân văn Âu Mỹ
Thuyết trình "Dạy học Lý luận Văn học trong nhà trường" (ngày đăng: 02/27/2017)
Ngày 27/2/2017, tại Phòng Hội thảo tầng 3, Đại học Sư phạm Huế, Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo Nhân dân Trần Đình Sử đã có buổi nói chuyện khoa học với đông đảo giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên và sinh viên.
“BÀI HỌC NÔNG THÔN” VÀ “HUYỀN THOẠI PHỐ PHƯỜNG” TRONG SÁNG TÁC NGUYỄN HUY THIỆP (ngày đăng: 04/1/2017)
VĂN HỌC, VĂN HÓA VIỆT NAM TRONG XU THẾ TOÀN CẦU HÓA (ngày đăng: 04/22/2017)
CHỦ ĐỀ LỊCH SỬ - DÂN TỘC TRONG SÁNG TÁC CỦA PHAN BỘI CHÂU (ngày đăng: 04/30/2017)
CÁC PHƯƠNG THỨC DỰ BÁO TRONG VĂN XUÔI TỰ SỰ TRUNG ĐẠI VIỆT NAM NHÌN TỪ VAI TRÒ CỦNG CỐ NỀN VƯƠNG (ngày đăng: 06/17/2017)
NHỮNG BÀI HỌC TỪ TRUYỀN THUYẾT THÁNH GIÓNG (ngày đăng: 07/11/2017)
BA MƯƠI NĂM TRUYỆN NGẮN NỮ TRONG XU THẾ HỘI NHẬP (ngày đăng: 07/25/2017)
THỂ THƠ ĐƯỜNG LUẬT VÀO TAY TÚ XƯƠNG (ngày đăng: 07/31/2017)
KÍ TÍNH THIỀN TRONG "ÁO XANH" CỦA BÙI GIÁNG (ngày đăng: 08/7/2017)
LUẬT PHÁ THAI SIMONE VEIL VÀ VẤN ĐỀ “CHỐI BỎ THÂN THỂ” TRONG TIỂU THUYẾT NỮ VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI (ngày đăng: 08/15/2017)
TÍNH ĐỐI THOẠI – PHƯƠNG THỨC KẾT NỐI VỚI THẾ GIỚI TỰ NHIÊN TRONG TIỂU THUYẾT VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI (ngày đăng: 08/22/2017)
NGUYÊN LÍ ĐỐI THOẠI CỦA M. BAKHTIN TRONG HỆ HÌNH LÍ LUẬN ĐƯƠNG ĐẠI (ngày đăng: 08/24/2017)
BÀN THÊM VỀ VIỆC VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY-HỌC VĂN THEO HƯỚNG TÍCH HỢP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG (ngày đăng: 08/31/2017)
SỬ DỤNG TIẾNG VIỆT NGÀY NAY - HIỆN TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP (ngày đăng: 09/10/2017)
XÚC CẢM GIỚI TÍNH TRONG VĂN XUÔI THIẾU NHI HIỆN ĐẠI TỪ GÓC NHÌN NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT (ngày đăng: 10/14/2017)
ĐỔI MỚI CÁI NHÌN NGHỆ THUẬT TRONG TIỂU THUYẾT CHIẾN TRANH (QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM TỪ 2000 ĐẾN NAY) (ngày đăng: 10/22/2017)
NHỮNG QUAN ĐIỂM THẨM MỸ MỚI TRONG TIỂU THUYẾT VIỆT NAM NHỮNG NĂM ĐẦU THẾ KỈ XXI (ngày đăng: 01/29/2018)
TRUYỆN NGẮN QUỐC NGỮ NAM BỘ TỪ CUỐI THẾ KỶ XIX ĐẾN ĐẦU THẾ KỶ XX NHÌN TỪ PHƯƠNG DIỆN KẾT CẤU TÁC PHẨM (ngày đăng: 02/14/2018)
VĂN HỌC GOTHIC TỪ GÓC NHÌN PHÂN TÂM HỌC (ngày đăng: 02/28/2018)
TÍN NGƯỠNG DÂN GIAN VÀ DIỄN TRÌNH TRỞ LẠI CỦA YẾU TỐ HUYỀN THOẠI TRONG VĂN XUÔI VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI (ngày đăng: 03/9/2018)
ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT CỦA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN XUÔI VIẾT CHO TUỔI MỚI LỚN (ngày đăng: 03/14/2018)
THI PHÁP SINH THÁI CỦA LÝ KHẮC UY QUA TIỂU THUYẾT HỔ TRUNG QUỐC (ngày đăng: 03/20/2018)
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP WEBQUEST TRONG DẠY HỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN Ở TRUNG HỌC PHỔ THÔNG (ngày đăng: 03/29/2018)
XÂY DỰNG MÔ HÌNH HỆ THỐNG BÀI TẬP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐỌC HIỂU THƠ TRỮ TÌNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG (ngày đăng: 04/5/2018)
ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BIA ĐÌNH LÀNG Ở THỪA THIÊN HUẾ (ngày đăng: 04/17/2018)
Văn bia xuất hiện từ lâu đời ở Trung Quốc. Ở Việt Nam, theo dữ liệu hiện còn, tấm bia xưa nhất xuất hiện vào thời Bắc thuộc (thế kỷ VII). Văn bia đình là bộ phận quan trọng trong hệ thống văn bia nước ta. Văn bia đình có nhiều đặc trưng hình thức và văn bản, qua đó, phản chiếu rõ sinh hoạt vật chất và tinh thần của phần đông cư dân trong xã hội. Ở Thừa Thiên Huế, văn bia đình xuất hiện cùng với quá trình mở cõi phương Nam của dòng dõi chúa Nguyễn từ thế kỷ XVI về sau. Tuy số lương hiện còn không nhiều, nhưng văn bia đình vùng đất phên dậu này rất đặc sắc về kích cỡ, hoa văn cùng các vấn đề của văn bản như: dung lượng, bố cục, chữ húy, chữ Nôm. Những đặc điểm này khiến nó trở thành nguồn dữ liệu không thể thiếu trong nghiên cứu mĩ thuật, văn hóa, xã hội,… dân gian nơi đây trong quá khứ.
BẠCH MÃ - NGỌN NÚI LINH HỒN TRONG TÂM THỨC CỦA CÁC VÕ SĨ NGHĨA DŨNG KARATE-DO (ngày đăng: 04/19/2018)
BỒI DƯỠNG KĨ NĂNG PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH CHO GIÁO VIÊN NGỮ VĂN Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG (ngày đăng: 05/22/2018)
TIẾP NHẬN TỰ SỰ HỌC TRONG NGHIÊN CỨU VĂN HỌC Ở VIỆT NAM (ngày đăng: 05/27/2018)
VẬN DỤNG TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VĂN BẢN TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HIỆN NAY (ngày đăng: 06/4/2018)
MỘT VÀI GIẢI PHÁP PHÁT HUY NĂNG LỰC TƯ DUY SÁNG TẠO TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG (ngày đăng: 06/29/2018)
TỪ TRƯỜNG THƠ LOẠN ĐẶT LẠI VẤN ĐỀ TIẾP NHẬN THƠ MỚI 1932 - 1945 (ngày đăng: 07/10/2018)
SUY NGHĨ VỀ KHÁI NIỆM “TẦM ĐÓN NHẬN” TRONG DẠY- HỌC VĂN HỌC DÂN GIAN Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG (ngày đăng: 07/23/2018)
HÀNH TRÌNH KHÁM PHÁ BẢN THỂ - KHÚC DU CA TÌNH YÊU TRONG ĐÀN TRỜI CỦA CAO DUY SƠN (ngày đăng: 08/1/2018)
GIÁO DỤC Ý THỨC SINH THÁI THÔNG QUA VĂN HỌC (ngày đăng: 08/9/2018)
TÍNH LIÊN VĂN BẢN TRONG QUAN NIỆM CỦA JULIA KRISTEVA (ngày đăng: 09/6/2018)
TOÀN CẦU HÓA VÀ XU HƯỚNG ĐA VĂN HÓA, LIÊN VĂN HÓA TRONG VĂN HỌC (NHÌN TỪ VĂN XUÔI VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỈ XXI) (ngày đăng: 09/15/2018)
CỔ MẪU TRONG NGHIÊN CỨU TRUYỆN KỂ DÂN GIAN (ngày đăng: 10/9/2018)
Khoa học nghiên cứu về cổ mẫu (Archetype) - lĩnh vực thể hiện mối liên hệ mật thiết giữa nhân học, dân tộc học, lịch sử, tâm lý học nghệ thuật và văn học - đã có một phả hệ lâu dài và phong phú. Những lý giải về cổ mẫu đầu tiên đã có từ thời của Platon (427-347 TCN), được quan tâm trở lại bởi các nhà nhân học văn hóa thời kỳ đầu như James George Frazer, tuy nhiên, đến những năm 1940-1950 của thế kỷ XX, trường phái phê bình cổ mẫu mới chính thức xuất hiện với các tên tuổi nổi tiếng như Carl Gustav Jung, Gaston Bachelard và Northrop Frye... Rất nhiều các công trình nghiên cứu công phu và sâu sắc ứng dụng phương pháp phê bình cổ mẫu đã được các nhà khoa học công bố rộng rãi trên toàn thế giới. Trong đó, lý thuyết quan trọng này tập trung giải thích các văn bản bằng cách truy nguyên những mô hình huyền thoại, cổ mẫu, những vết tích nguyên thủy thường xuyên được lặp lại qua thời gian trong văn học thông qua các biểu tượng, hình ảnh, và các kiểu nhân vật…Mặc dù phát triển và có những đóng góp quan trọng trong nghiên cứu văn học từ giữa thế kỷ XX, nhưng nguồn gốc của phê bình cổ mẫu lại khởi nguồn từ hai ngành khoa học: tâm lý học phân tích và nhân học, đồng thời sử dụng, folklore- đặc biệt là truyện kể dân gian, một nhánh của nhân học văn hóa làm đối tượng nghiên cứu cơ bản.
SỰ LẬT ĐỔ QUAN NIỆM “NHÂN LOẠI TRUNG TÂM” TRONG TIỂU THUYẾT VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI (ngày đăng: 10/19/2018)
Tóm tắt: Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, nhiều tiểu thuyết Việt Nam đương đại đã bộc lộ cảm quan sinh thái, cho thấy tư tưởng tiến bộ của nhiều tác giả trước thực trạng ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên, nguy cơ sinh loài tuyệt diệt, con người bức bí, xa lạ giữa đô thị hóa ồ ạt… Khai mở những vỉa ngầm văn bản, một số tiểu thuyết đã tiến hành lật đổ quan niệm “nhân loại trung tâm” và đưa đến một quan niệm mới về tự nhiên, xóa bỏ sự phân chia chủ/ khách trong mối quan hệ giữa con người và tự nhiên vốn tồn tại trước đó.
SỰ TÁI SINH CỐT TRUYỆN DÂN GIAN TRONG TRUYỆN THIẾU NHI VIỆT NAM HIỆN ĐẠI (ngày đăng: 11/10/2018)
BI KỊCH BẤT KHẢ CỦA CON NGƯỜI TRONG NỖI BUỒN CHIẾN TRANH CỦA BẢO NINH VÀ NHỮNG KẺ THIỆN TÂM CỦA JONATHAN LITTELL (ngày đăng: 11/28/2018)