Lên đầu trang
Nghiên cứu > Lý luận văn học
Sự ra đời của mỹ học hiện đại (Naissance de l’esthétique moderne) (ngày đăng: 04/3/2016)
Một luận đề cho rằng: văn học không liên quan gì về mặt ý nghĩa với cuộc sống, và theo đó, việc đánh giá văn học cũng không cần lưu tâm đến tác phẩm nói gì về cuộc đời. Luận đề này không phải do các giáo sư văn học thời nay bày ra, cũng không phải là một đóng góp đặc biệt của thuyết cấu trúc. Quan điểm đánh giá đó có một chiều dài lịch sử rất phức tạp, song song với sự thịnh hành của xã hội hiện đại. Để hiểu thêm và khách quan hơn, tôi muốn trình bày sơ qua những giai đoạn chính của sự hình thành đó.
CÁC LÝ THUYẾT PHÊ BÌNH VĂN HỌC (6): Thuyết người đọc (ngày đăng: 04/27/2016)
Phần tóm lược dưới đây chỉ nhằm cung cấp cho bạn đọc một tấm ‘bản đồ’ của các lý thuyết văn học lớn trên thế giới từ đầu thế kỷ 20 đến nay, chủ yếu để giúp bạn đọc dễ theo dõi các bài viết về lý thuyết và phê bình văn học đăng tải trên Tiền Vệ. Khi đọc, xin bạn đọc lưu ý cho một điểm: không có một lý thuyết nào có thể được tóm lược một cách trung thành và trung thực, do đó, tấm ‘bản đồ’ này chỉ nên được sử dụng như một cơ sở để tham khảo, từ đó, đọc thêm, hơn là để đánh giá các lý thuyết ấy.
CÁC LÝ THUYẾT PHÊ BÌNH VĂN HỌC (7): Phân tâm học (ngày đăng: 04/27/2016)
Thuật ngữ ‘phân tâm học’ do Sigmund Freud đặt ra vào năm 1896. Thời gian đầu, đó chỉ thuần tuý là một khoa học và là một phương pháp trị bệnh, sau, ảnh hưởng lan rộng sang địa hạt văn học, trở thành một phương pháp phê bình.
CÁC LÝ THUYẾT PHÊ BÌNH VĂN HỌC (8): Nữ quyền luận (ngày đăng: 04/27/2016)
Phê bình nữ quyền luận bắt đầu thịnh hành từ cuối thập niên 1960 và đầu thập niên 1970, một mặt, như một nỗ lực lý thuyết hoá các phong trào tranh đấu cho nữ quyền rầm rộ trong xã hội Tây phương lúc bấy giờ; mặt khác, như một bước phát triển mới những phát hiện táo bạo của hai nhà văn nữ nổi tiếng khá lâu trước đó: Virginia Woolf và đặc biệt, Simone de Beauvoir
CÁC LÝ THUYẾT PHÊ BÌNH VĂN HỌC (9): Thuyết lệch pha (ngày đăng: 04/28/2016)
Tôi dịch thuật ngữ ‘queer theory’ là ‘thuyết lệch pha’ mà không dịch là ‘thuyết đồng tính’ như dự định ban đầu vì trong tiếng Anh, chữ ‘queer’ có hai nghĩa: một, người đồng tính nam; và hai, kỳ quái.
CÁC LÝ THUYẾT PHÊ BÌNH VĂN HỌC (10): Chủ nghĩa hậu thực dân (ngày đăng: 04/28/2016)
Lý thuyết hậu thực dân ra đời vào khoảng đầu thập niên 1990, trước hết, từ ảnh hưởng của cuốn Orientalism của Edward W. Said, xuất bản lần đầu năm 1978
Thi pháp học hiện đại trong nghiên cứu văn học ở Việt Nam thế kỷ 20 - Qua góc nhìn của một người nghiên cứu (ngày đăng: 04/30/2016)
Nếu hiểu thi pháp học là học vấn về tiêu chuẩn của ngôn từ văn chương, thể thức, biện pháp tổ chức thể loại tác phẩm thì thi pháp học đã có ở Việt Nam từ những sáng tác đầu tiên trong sáng tác dân gian và văn học viết bằng chữ Hán, rồi được phản ánh vào các bộ tuyển thơ văn, bắt đầu từ Việt âm thi tập của Phan Phu Tiên thế kỉ 15.
PHÊ BÌNH TỪ CHỦ NGHĨA NỮ QUYỀN SINH THÁI: SỰ KẾT HỢP GIỮA “CÁCH MẠNG GIỚI” VÀ “CÁCH MẠNG XANH” TRONG NGHIÊN CỨU VĂN HỌC (ngày đăng: 04/7/2017)
TRÒ CHƠI KẾT CẤU TRONG TIỂU THUYẾT VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỈ XXI (ngày đăng: 05/8/2017)
NGHIÊN CỨU CÔNG CHÚNG TRONG TIẾP NHẬN VĂN HỌC (ngày đăng: 04/10/2018)
SINH THÁI HỌC TINH THẦN VÀ NHỮNG GỢI DẪN CHO NGHIÊN CỨU VĂN CHƯƠNG (ngày đăng: 05/12/2018)